Najnowsze dane o emisji CO2 w Polsce

Zgodnie z porozumieniem paryskim z 2015 r. międzynarodowa społeczność powinna zabiegać, aby wzrost średniej temperatury globalnej nie wynosił więcej niż 1,5°C względem poziomu z czasów przedindustrialnych. Stopniowa redukcja kiepsko wychodzi. Eksperci przewidują, że w 2023 r. emisje znów wzrosną rdr, nawet do 1,5%. Jak radzi sobie Polska? Jakim mechanizmom już musi lub zaraz będzie musiała się poddać?

Tempo dekarbonizacji polskich firm przemysłowych – najnowsze dane

W ciągu 22 lat obniżyliśmy krajową intensywność emisji CO2 (ilość gazu emitowanego na skutek wykorzystania 1 jednostki energii w produkcji) o 21%, jednak wartość 635g CO2e plasuje nas w czołówce niechlubnych rekordzistów (dane z portalu Our World in data). Polskie elektrownie są w gronie 5 największych europejskich emitentów w 2022 r. (dane Statistica). Pomimo spadków produkcji energii elektrycznej z węgla kamiennego w 2022 r. nadal 85% energii w kraju pozyskujemy z paliw kopalnych, w tym 45% z węgla. 

Jak pokazuje badanie od DUON firmy widzą mocne zalety dekarbonizacji, ale tempo rezygnacji z węgla jest nierówne: 70% firm nie ma planu, jedynie 30% jest na etapie wdrażania zmian lub dysponuje gotową strategią. Widzimy z badań firmy DUON sprzed 2 lat, że postępy w transformacji nieco zwalniają: w 2021 r. prawie 54% badanych miało wybranych dostawców oddelegowanych do wdrażania zmian lub już zaczęło to robić. Sytuację szczegółowo omówiono w tekście Odejście od węgla w polskim przemyśle.

Kontrola emisji CO2 w UE 

Wspólnota wypracowała parę ważnych mechanizmów:

1. Bardziej wymagający system EU ETS: pierwszy raz zostaną nim objęte emisje światowej żeglugi. Stopniowo będą wycofywane bezpłatne uprawnienia do emisji dla lotnictwa i przemysłu.
2. Graniczny podatek węglowy (CBAM): dostosowywanie cen (m.in. cementu, stali, nawozów, energii elektrycznej) na granicach UE z uwzględnieniem emisji CO2. 
3. Nowe ustalenia pakietu Fit for 55: m.in. zwiększenie redukcji emisji do poziomu 62% (w porównaniu z tym z 2005 r.) w sektorach objętych EU ETS.
4. Faworyzowanie firm dbających o niskoemisyjność: ogólnounijna systematyka, która funkcjonuje od roku 2020, ułatwia inwestorom ocenę podmiotów pod kątem ich zrównoważonego rozwoju, a za 2 lata zaczyna obowiązywać raportowanie ESG.

Zła sława CO2 dotyczy jego nadmiaru, który ma tragiczne skutki dla ludzkiego zdrowia i kondycji środowiska naturalnego. Więcej o gazach cieplarnianych i znaczeniu śladu węglowego dowiesz się z tekstu Ślad węglowy – kto go liczy, z tym się liczą.

Jak realnie ograniczyć emisje CO2 firmy?

Polska potrzebuje racjonalnego, bezpiecznego scenariusza dekarbonizacji. Zanim oprzemy miks energetyczny na atomie i OZE sprawdzonym wyjściem jest gaz ziemny oraz gazowa kogeneracja. W 2022 r. KE uznała błękitne paliwo za zrównoważone. Kogeneracja zaś wpisuje się w cele Wspólnoty, żeby zwiększać efektywność energetyczną. 

W 2023 r. zdecydowana większość firm badanych przez DUON (70%) rozważała zrezygnowanie z węgla na rzecz błękitnego paliwa. Planom towarzyszą obawy, ale wiele z nich można rozwiać. O opcjach dla biznesu przeczytasz w artykule Kilka odpowiedzi na obawy finansowe w przejściu na gaz.