Albo przywrócenie do pracy albo odszkodowanie – te opcje nie idą w parze

Zdaniem Sądu Najwyższego nie ma możliwości żądania przywrócenia do pracy i jednocześnie wypłaty odszkodowania. Te roszczenia wzajemnie się wykluczają.

Sprawa, w której głos zabrali sędziowie SN dotyczyła pracownicy zwolnionej z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia. Powodem zwolnienia wg pracodawcy była utrata zaufania wynikająca z negatywnej oceny jej pracy.

Przed upływem okresu wypowiedzenia pracodawca rozwiązał umowę z pracownicą bez wypowiedzenia z powodu braku natychmiastowego zwrotu służbowego laptopa i usunięcia z niego danych informatycznych będących własnością pracodawcy.

Kobieta skierowała sprawę na drogę sądową kwestionując zgodność z prawem decyzji pracodawcy oraz domagając się przywrócenia do pracy lub odszkodowania w wysokości 48 tys. zł wraz z odsetkami ustawowymi.

Sąd Rejonowy zasądził na rzecz powódki odszkodowanie w kwocie niższej o blisko 11 tys. zł wraz z odsetkami tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę.

Okręgowy Sąd Pracy dodatkowo obniżył kwotę odszkodowania (do 23 tys. zł wraz z odsetkami ) z tytułu odszkodowania, jednocześnie uznał za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia. W opinii sądu niezgodne z prawem było zarówno pierwsze wypowiedzenie z zachowaniem okresu wypowiedzenia, jak i drugie – rozwiązanie stosunku pracy bez  wypowiedzenia. Podane przyczyny rozwiązania stosunku pracy były nierzeczywiste i niezasadne – wskazał sąd.

Sąd obniżył kwotę odszkodowania w odpowiedzi na apelację strony pozwanej, powołującej się na przepisy Kodeksu pracy w tej materii. Odszkodowanie z art. 471 kodeksu pracy, o którym mowa w art. 45 kp., przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.

Sąd Okręgowy wskazał również, że nie można żądać odszkodowania jednocześnie za bezprawne wypowiedzenie umowy z zachowaniem okresu wypowiedzenia oraz rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia. Pracownik musi wybrać odszkodowanie z art. 471 kp. albo art. 60 kp.

Sprawa trafiła do Sądu Najwyższego. NS wyroku z 16 lipca 2015 r., sygn. akt II PK 169/14  stwierdził, że „istotną dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy była kwestia wzajemnej relacji przepisów art. 45 par. 1 kp. i art. 60 kp. W myśl pierwszego z nich w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów, sąd pracy – stosownie do żądania pracownika – orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu – o przywróceniu pracownika do pracy albo o odszkodowaniu. Z kolei odszkodowanie, o którym mowa w powołanym przepisie, przysługuje w wysokości określonej w art. 471 kp. Natomiast stosownie do art. 60 kp., jeśli pracodawca rozwiązał umowę w okresie wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów bez wypowiedzenia, pracownikowi przysługuje wyłącznie odszkodowanie. Odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas do upływu okresu wypowiedzenia”.