ZFRON – odzież a wyposażenie stanowiska dla osób niepełnosprawnych

Przedsiębiorcy zatrudniający osoby niepełnosprawne i korzystający z funduszy ZFRON mogą mieć wątpliwości, które wydatki są uznawane jako pomoc de minis.  Ustawodawca nie wymienił literalnie wydatków kwalifikowanych, a pozostawiając katalog otwarty stworzył pole do interpretacji pracodawcy.

Z problemem finansowania zakupów ze środków  Zakładowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych spotkała się firma, która zakupiła odzież roboczą dla niepełnosprawnych pracowników. Gdy pracodawca zwrócił się do naczelnika urzędu skarbowego o wydanie zaświadczenia uznającego poniesione wydatki jako pomoc de minis, otrzymał decyzję odmowną.

Urzędnik argumentował swoją odmowę tym, że koszty poniesione przez wspomnianego podatnika nie są wydatkami w rozumieniu par. 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 19 grudnia 2007 r. w sprawie ZFRON (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1023).

Zgodnie z przepisami środki ZFRON mogą być przeznaczone m. in. na wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osoby niepełnosprawnej. Jednak jak wskazał przedstawiciel fiskusa wydatek na odzież roboczą nie jest zgodny z treścią rozporządzenia, ani art. 33 ust. 4 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. w sprawie rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 ze zm.). Takie wyjaśnienie naczelnik urzędu skarbowego uzyskał od biura pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych. Z wyjaśnień pracowników biura wynika, że środki ZFRON mogą być wydatkowane na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej osób z dysfunkcjami.

Pracodawca odwołał się od decyzji do dyrektora izby skarbowej, gdyż twierdził, że odzież jest częścią wyposażenia stanowiska pracy. Dyrektor podtrzymał jednak stanowisko fiskusa. W tej sprawie orzekł również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (wyrok z 19 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/GL 231/15). Sąd uznał, że  decyzja naczelnika urzędu skarbowego była słuszna. Katalog wydatków, które mogą być poniesione z ZFRON, ma charakter otwarty, o ile są one przeznaczanie na zaspokojenie potrzeb pracownika wynikające z jego niepełnosprawności.

Sąd wskazał również na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 stycznia 2012 r. (sygn. akt II GSK 1519/10). Według NSA kwalifikując wydatki finansowane z Zakładowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych należy kierować się celem, któremu mają one służyć. Zatem wszelkie wydatki z tej grupy powinny zmniejszać ograniczenia zawodowe związane z rodzajem i stopniem dysfunkcji zdrowotnej.

Sąd wskazał również, że zgodnie z zapisami Kodeksu pracy, odzież ochronna i robocza musi być zagwarantowana każdemu pracownikowi, niezależnie od niepełnosprawności. Oznacza to, że poniesiony przez firmę wydatek na odzież dla pracowników nie może być potraktowany  jako zmierzający do przystosowania stanowiska pracy czy zmniejszenia ograniczeń zawodowych niepełnosprawnego pracownika.

Pracodawcy, którzy źle sklasyfikują poniesione wydatki i niesłusznie sfinansują je z ZFRON, będą musieli oddać je do funduszu, a dodatkowo wpłacą 30% jego wartości na konto PFRON.