Turkusowa organizacja – co to takiego?

W opisach różnych modeli zarządzania coraz częściej pojawia się nowa strategia zarządzania przedsiębiorstwem zwana „ewolucyjnym turkusem” lub „turkusową organizacją”, na wprowadzenie której decyduje się coraz więcej firm. Na czym polega ta idea i czym różni się od tradycyjnego modelu zarządzania?

Pięć modeli zarządzania

Zacznijmy od tego, że obecnie w materiałach dotyczących nowoczesnego managementu wyróżnia się pięć modeli zarządzania – Impulsywną Czerwień (tak działają mafie i uliczne gangi), Konformistyczny Bursztyn (sztywna strategia, sformalizowane role, np. kościół, armia), Oranż Osiągnięć (skoncentrowanie na osiąganiu celów), Pluralistyczną Zieleń (przywódca jest mentorem, nie dyktatorem) i Ewolucyjny Turkus, który jest obecnie najwyższym etapem w świadomości zarządzania firmą. Polega to na tym, że w takiej organizacji wszyscy pracownicy są traktowani na równi, bez względu na staż pracy i pełnioną w firmie rolę, a działalność przedsiębiorstwa opiera się na wzajemnej pomocy i dzieleniu się doświadczeniem.

Turkusowa organizacja – brak stanowisk kierowniczych

W strukturze hierarchicznej za decyzje odpowiedzialne są osoby zajmujące wysokie stanowiska – kadra zarządzająca i kadra kierownicza. Zadaniem pracowników jest wykonywanie powierzonych im przez szefów zadań w taki sposób, w jaki je zaakceptują. W turkusowej organizacji stanowiska kierownicze zostają zniesione – podstawą pracy jest tu wspólne rozwiązywanie problemów przez pracowników. Pracują oni w samo-zarządzających się zespołach, w których ustalają cele i zadania, które są zgodne ze strategią rozwoju oraz misją danej firmy. Szef jest tu doradcą i mentorem, a pracownikom przydzielane są role zgodne z ich predyspozycjami.
Decyzje w takim przedsiębiorstwie może wziąć na siebie każda osoba, jednak po konsultacji z ekspertami, posiadającymi w danej dziedzinie wiedzę i doświadczenie. Po zasięgnięciu opinii podejmuje ona decyzję, biorąc za nią odpowiedzialność.

Jak odnaleźć się w turkusie?

Aby stać się turkusową organizacją potrzeba wiele wytrwałości i otwartości pracowników i kierowników na zmiany. Wszyscy z zasady są przyzwyczajeni do szefów oraz systemu kar i wynagrodzeń, czyli tak zwanego kija i marchewki. Zdecydowanie łatwiej jest zbudować turkusową organizację od podstaw niż przebudowywać już istniejącą. Pomocne mogą okazać się tutaj 4 zasady działania turkusowej organizacji, które przedstawił w swoim podręczniku „Pracować Inaczej” Frederic Laloux:

1. Robisz to, co potrafisz.
2. Robisz to, co potrzebne.
3. Jesteś za to odpowiedzialny.
4. To, co robisz, możesz zmienić, ale z zachowaniem 1, 2 i 3.

Przykładem przedsiębiorstwa, które postanowiło zmienić strukturę hierarchiczną na turkusową organizację jest PKS Gdańsk-Oliwa SA – pierwsza turkusowa organizacja w branży TSL. Spisali zasady współpracy w formie kodeksu koleżeńskiego, który wypracowali wspólnie, w zespołach. Opracowali także praktyki zespołowych spotkań.

Jak dowiedzieć się więcej o turkusowej organizacji?

Turkusowe zarządzanie staje się coraz bardziej modnym tematem w mediach, więc pojawia się w nich coraz więcej informacji o firmach, które zainspirowały się lekturą „Pracować Inaczej” Frederica Laloux oraz działalnością profesora Andrzeja Blikle, który prowadzi osobisty blog „Można Inaczej” i jest autorem książki „Doktryna Jakości”. Jednym z ciekawych źródeł jest też blog turkusorg.pl, gdzie na bieżąco ukazują się artykuły na temat samoorganizacji oraz relacje z wydarzeń dotyczących tej tematyki.