Najważniejsze etapy postępowania karnego

Postępowanie karne składa się z kilku etapów: na każdym z nich przeprowadzane są ściśle określone procedury, które pozwalają sprawnie i skutecznie wykrywać przestępstwa, a finalnie wykonać wyrok wobec sprawcy. W poniższych tekście przybliżamy poszczególne stadia, składające się na proces karny.

Jak wygląda postępowanie w procesie karnym?

Wszystkie etapy postępowania karnego mają na celu podjęcie działań zmierzających do wykrycia i ujawnienia przestępstwa, a następnie osądzenia przestępcy i wykonania wyroku w postaci kary, środków karnych lub środków zabezpieczających.

Etap 1: zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa

Sprawy karne zaczynają się w momencie zawiadomienia o przestępstwie lub jego wszczęciu. Dochodzi do tego w związku z informacją, jaką uzyskuje organ prowadzący, np. z informacji prasowych lub w wyniku zawiadomienia przez dowolną osobę.

Po otrzymaniu zawiadomienia organ powołany do prowadzenia postępowania przygotowawczego ma obowiązek wydać postanowienie o wszczęciu bądź o odmowie wszczęcia śledztwa. O podjęciu takiego kroku informowana jest osoba lub instytucja, która złożyła zawiadomienie oraz ujawniony pokrzywdzony. W przypadku umorzenia o postanowieniu zawiadamia się także podejrzanego.

Etap 2: postępowanie przygotowawcze

Postępowanie przygotowawcze może mieć charakter śledztwa lub dochodzenia. Jest prowadzone przez prokuratora oraz w ograniczonym zakresie przez Policję.

W postępowaniu przygotowawczym występują dwie strony: pokrzywdzony i podejrzany. W związku z tym można je podzielić na:

• postępowanie w sprawie – organy ścigania dążą do ustalenia, czy doszło do popełnienia czynu zabronionego, a jeśli tak – kto jest jego sprawcą;
• postępowanie przeciwko osobie – na podstawie zgromadzonych dowodów konkretnej osobie stawiany jest zarzut popełnienia czynu zabronionego.

Etap 3: postępowanie główne

Postępowanie sądowe (postępowanie główne) rozpoczyna się wraz z wniesieniem do sądu aktu oskarżenia. W trakcie rozpraw, w których bierze udział zarówno oskarżony, jak i oskarżyciel, zadaniem sądu jest ustalenie prawdy. W tym celu należy wysłuchać obu stron, które przedstawiają argumenty za i przeciw aktowi oskarżenia. Najważniejszą częścią tego etapu jest rozprawa, podczas której przeprowadza, są dowody z zeznań świadków lub opinii biegłych.

Postępowanie główne kończy się wydaniem wyroku, który może polegać na uniewinnieniu oskarżonego, umorzeniu postępowania, warunkowym umorzeniu postępowania lub skazaniu oskarżonego.

Jak sprawdzić, czy toczy się postępowanie karne

Aby sprawdzić, czy w danej sprawie toczy się postępowanie karne, można skorzystać z rozwiązania, jakim jest Portal Informacyjny Sądów Powszechnych (PISP). W PISP możemy założyć bezpłatne konto, które umożliwia śledzenie swoich spraw sądowych. Dzięki rejestracji na portalu obywatele mają wgląd dokumentów swojej sprawy, a nawet możliwość odsłuchania przebiegu rozprawy. Elektroniczny dostęp do wszystkich danych dotyczących postępowania jest całkowicie bezpieczny.