Stosowanie terminów zawitych w obrocie gospodarczym

Stosowanie terminów zawitych w obrocie gospodarczym

Zastosowanie w umowie terminów zawitych oznacza przyjęcie bardzo rygorystycznych warunków czasowych, których muszą dopełnić jej strony. Jeśli któraś ze stron nie dotrzyma terminu zawitego, jej prawo do dokonania określonej czynności wygasa bezpowrotnie.

W praktyce umowa zawierająca termin zawity może zawierać np. klauzulę zastrzegającą, że jeżeli wykonawca robót nie dostarczy drugiej stronie (nabywcy) faktury do określonego dnia, to jego roszczenia wygasają. Mamy tu więc do czynienia z czynnością, która musi być wykonana w danym terminie zawitym oraz skutkiem w postaci utraty prawa do wykonania tej czynności (wygaśnięciem roszczeń) w przypadku nie dotrzymania wskazanego terminu.

Stosowanie umownych terminów zawitych jest odwzorowaniem terminów prekluzyjnych dopuszczanych regulacjami prawnymi, jednak ich swobodne kreowanie budzi wiele wątpliwości w środowiskach prawniczych.

Przeciwnicy stosowania terminów zawitych uważają, że ich obecność w umowach prowadzi do obejścia bezwzględnie obowiązujących przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń, zgodnie bowiem z art. 119 k.c. terminy przedawnienia nie mogą być skracane ani przedłużane przez czynność prawną. Takie stanowisko zawiera m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 23 lipca 2014 r., sygn. akt I ACa 238/14 oraz wyrok SA w Warszawie z 20 marca 2013 r.

Strona, która nie dotrzymała w ten sposób określonego terminu zasadniczo może zarzucić drugiej stronie nadużycie prawa. W praktyce wykonawca może więc, zgodnie z takim stanowiskiem, zgłaszać roszczenia tytułem wystawionej i dostarczonej po terminie faktury, nie może jednak obciążać drugiej strony konsekwencjami w opóźnieniu zapłaty (odsetkami ustawowymi za nieterminową regulowanie należności).

Środowiska dopuszczające możliwość stosowania umownych terminów zawitych powołują się na zasadę swobody umów. Zgodnie z art. 3531 k.c., strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Takie stanowisko zajął m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z 14 marca 2013 r. (sygn. akt VI ACa 1151/12). Sąd uznał, że regulacje zawarte w art. 353 k.c. nie stoją w sprzeczności z art. 119 k.c.

Previous Kiedy możliwe stosowanie kompensaty zobowiązań
Next Unijny VAT kontra mali sprzedawcy usług elektronicznych

Może to Ci się spodoba

Przedsiębiorca w sądzie

Czym są wyroki zaoczne?

Za wyrok uważa się orzeczenie sądu w konkretnej sprawie (badanej po wszczęciu postępowania) wraz z rzeczowym wyjaśnieniem decyzji. Podawany jest w obecności obu stron procesu. Są jednak przypadki, kiedy padają

Przedsiębiorca w sądzie

Kto może zwrócić się z wnioskiem do Komisji Pojednawczej?

Komisja Pojednawcza jest powoływana w sytuacjach problemowych pomiędzy przedsiębiorcą a pracobiorcą. Ową instytucje mogą utworzyć wszyscy przedsiębiorcy, szczególnie gdy na terenie zakładu funkcjonują już związki zawodowe. Dodatkowo pracobiorcy muszą wyrazić

Prawo dla firm

Czy istnienie Państwowej Inspekcji Pracy jest uzasadnione?

Zgodnie z postanowieniami znajdującymi się w Kodeksie pracy muszą istnieć instytucje, które nadzorują przedsiębiorców oraz jakość na miejscach pracy. Wśród nich jest Państwowa Inspekcja Sanitarna, która posiada szeroki zakres zobowiązań

Prawo dla firm

Firmy mają niecały rok na przygotowanie się do wdrożenia Krajowego Systemu e-Faktur. Dostosowanie do niego zmieni cały proces fakturowania i zwrotu podatku VAT

Od 1 stycznia 2024 roku wejdzie w życie obowiązek wystawiania faktur poprzez repozytorium Krajowej Administracji Skarbowej, czyli Krajowy System e-Faktur (KSeF). Konsekwencją jego wprowadzenia będzie ściślejsza kontrola państwa nad ściągalnością podatków,

Przedsiębiorca w sądzie

Jak chcielibyśmy kontaktować się z sądami?

Rozprawy sądowe nie są dla nas przyjemne. Niejednokrotnie boimy się kar, jakie będziemy musieli ponieść z tytułu przestępstwa, którego dokonaliśmy. Jednakże niektórzy przyznają, iż stres podczas postępowania karnego wynika z

Prawo dla firm

Kolejne podejście do ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa

W Rządowym Centrum Legislacji pojawiła się kolejna wersja projektu nowelizacji ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, którą rząd próbuje uchwalić już od dwóch lat. Każda nowa propozycja tych przepisów budzi jednak szereg