Korona duńska – historia oraz ciekawostki na temat waluty w Danii

Dania jest bliska Polsce nie tylko pod względem geograficznym. Wielu naszych rodaków pracuje i żyje w tym mały kraju, położonym w północnej części Europy. Dlatego korona duńska, która jest oficjalnym środkiem płatniczym na terenie królestwa Danii, odgrywa dużą rolę na polskim rynku wymiany walut.

Z tą walutą wiąże się dużo ciekawych historii i ciekawostek. Mam nadzieje, że pozwolą one Państwu lepiej zrozumieć znaczenie tej waluty i jej pozycje w światowym systemie walutowym.

Jaki symbol ma korona duńska i na jakie dzieli się nominały?

Zacznijmy od aktualnych informacji. W międzynarodowej nomenklaturze ISO (skrót od angielskiego International Organization for Standardization) korona duńska jest określana symbolem DKK. Często możemy również spotkać się z popularnym skrótem „kr”. Od razu nasuwa się skojarzenie z pozostałymi walutami krajów skandynawskich – Szwecji i Norwegii. Podobieństwo nie jest przypadkowe, ale o tym później.

Jedna korona duńska dzieli się na 100 øre. Aktualnie w obiegu znajduje się tylko jedna moneta o nominale mniejszym niż 1 korona – jest to 50 øre. Poza nią natkniemy się również na nominały 1,2,5,10 i 20 koron.  

Banknoty korony duńskiej należą do najnowocześniejszych na świecie. Aktualna seria znajdująca się w obiegu jest emitowana od 2009 roku i dzieli się na nominały 50, 100, 200, 500 i 1000 koron.  W odróżnieniu od wcześniejszych emisji nie znajdziemy na niej żadnych postaci historycznych. Wszystkie banknoty przedstawiają mosty z różnych okresów historycznych oraz najważniejsze zabytki archeologiczne Danii.

Ciekawostką jest fakt, że Wysypy Owcze, które stanowią terytorium zależne od Danii i używają własnej lokalnej waluty. Korona Wysp Owczych jest emitowana przez Duński Bank Centralny i jest ważnym środkiem płatniczym wyłącznie na obszarze wysp. Wymiana tej waluty na korony duńskie odbywa się zawsze w relacji 1:1 i nie jest obarczana żadnymi dodatkowymi prowizjami.

Aktualny wykres kursu korony duńskiej – styczeń 2019. Źródło: dobrykantor.pl

Historia korony duńskiej

Czasy, od kiedy w Danii zaczęto używać waluty do rozliczeń za towary i usługi sięgają jeszcze średniowiecza. Sama korona pojawiła się dopiero na początku XVII wieku (nową walutę wprowadzono w 1619 roku).

W późniejszych czasach Dania była jednym z krajów, których gospodarki mocno ucierpiały wskutek wojen napoleońskich. Sytuację próbowano ratować, wprowadzając kolejne systemy monetarne, aż wreszcie w roku 1873 Królestwo Danii wraz z Królestwem Szwecji przystąpiło do Skandynawskiej Unii Monetarnej, do której dwa lata później przystąpiła również Norwegia.

W ten sposób powstała niejako jednolita strefa walutowa obejmująca swoim terytorium północną część Europy. Każdy z krajów członkowskich emitował swoją wersję korony, ale kurs pomiędzy nimi pozostawał w relacji 1:1. Unia monetarna pomiędzy tymi trzema krajami przetrwała do 1914 roku. Po rozpadzie każdy z krajów pozostał przy nazwie korona i stąd właśnie wynikają współczesne podobieństwa.

Później kurs korony duńskiej został powiązany z wartością uncji złota. Z pomysłu tego wycofano się w czasach szalejącego kryzysu światowego w roku 1931. Okres drugiej wojny światowej to ścisłe powiązanie korony z kursem marki II Rzeszy.

W okresie powojenny historia duńskiej waluty przebiega podobnie jak pozostałych walut europejskich – w początkowym okresie wartość korony opierano na funcie brytyjskim, a później aż do rozpadu porozumienia z Bretton Woods na dolarze amerykańskim.

Od tego czasu, aż do lat 90-tycha Dania należała do Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej i płynnego systemu kursów. W 1993 roku odbyło się referendum, w którym Duńczycy opowiedzieli się za przystąpieniem do Unii Europejskiej, jednocześnie odrzucając definitywnie przyjęcie planowanej wspólnej waluty – Euro.  

Ciekawostki na temat duńskiej waluty.      

Korelacja korony duńskiej do euro wynosi 1. Obydwa kursy zachowują się tak samo, mimo różnych kwotowań. Spowodowane jest to zobowiązaniem Danii do zachowania pasma wahań kursu korony względem euro w przedziale +/- 2,25% (w praktyce jest to 0,50%). Jeśli spojrzymy na wykres kursu korony duńskiej względem EUR, to zobaczymy praktycznie prostą linię.

Jak już wspominaliśmy wcześniej, Dania jest krajem należącym do Unii Europejskiej, który jest zwolniony z obowiązku wprowadzenia waluty Euro. Przepis ten udało się wynegocjować duńskim politykom po referendum w 1992 roku, kiedy to Duńczycy odrzucili propozycję przystąpienia do Wspólnoty. Dopiero powtórzenie głosowania rok później (po zniesieniu obowiązku wprowadzenia wspólnej waluty) przyniosło skutek w postaci dołączenia kraju do Unii.

Na czele narodowego banku stoi prezes mianowany przez monarchę. Nad jego działalnością czuwa rada nadzorcza. Prezes i dwóch członków stanowią zarząd, który jest odpowiedzialny za politykę pieniężną kraju. Stanowisko członka zarządu nie ma określonej długości kadencji, ale piastująca go osoba musi ustąpić po ukończeniu 70 roku życia.

Na banknocie o nominale 1000 koron znajdziemy wizerunek najcenniejszego zabytku archeologicznego Danii. Wózek z Trundholm pochodzący z ok.  1700-1300 roku przed naszą erą został znaleziony w 1902 roku podczas orki pola. Dziś można go podziwiać w Muzeum Narodowym w Kopenhadze.