Czym jest nadużycie pozycji dominującej na rynku?

Oto możliwie zrozumiałe wyjaśnienia występujących w codziennym życiu pojęć, które mają istotne znaczenie, ale których skutki i znaczenie nie zawsze są zrozumiałe dla wszystkich obywateli.

Konkurencja jest to rywalizacja w celu osiągnięcia tych samych celów gospodarczych, np. zdobywanie klientów zainteresowanych nabyciem dóbr, które spełniają określone zapotrzebowanie. Rywalizacja konkurentów jest limitowana lub niemożliwa, gdy rynek jest zmonopolizowany przez jednego przedsiębiorcę. Stan konkurencji jest stanem pożądanym, a dążenie przedsiębiorców do zdobycia jak największego udziału w rynku jest normalne. Prawo nie zakazuje zdobywania i utrzymywania pozycji dominującej na rynku, jednak zakazuje jej nadużywanie w celu zmniejszenia negatywnych efektów tego stanu rzeczy.

Pozycja dominująca znaczy, że dany właściciel firmy jest największym podmiotem realizującym działalność gospodarczą na danym rynku. Dlatego też może on swobodnie kształtować ceny, ponieważ klienci muszą korzystać z jego produktów, z uwagi na to, że na rynku nie ma żadnej realnej konkurencji. Przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku osiąga ponad 40%. Kolektywną pozycję dominującą może też posiadać kilku przedsiębiorców, jeżeli podejmą oni wspólnie równorzędne działania.

Określenie pozycji dominującej polega na określeniu rynku właściwego. Jest to rynek towarów i usług, które brane są za substytuty oraz oferowane są na obszarze, na którym panują zbliżone warunki konkurencji. Określenie tego rynku jest potrzebne do zmierzenia siły rynkowej danego przedsiębiorcy.

Nadmierne używanie pozycji dominującej może polegać na wykorzystywaniu nieuczciwych praktyk cenowych lub sztuczne ograniczanie zbytu towarów lub wielkości produkcji lub stosowanie niejednolitych zapisów umów, które powodują zróżnicowane warunki konkurencji.

Istotne jest, aby właściciele przedsiębiorstw posiadający pozycję dominującą na rynku powinni podchodzić w szczególności ostrożnie do podejmowanych działań na rynku, tak aby nie narażać się na oskarżenie stosowania działań, które redukują konkurencję, a w razie konfliktu z odpowiednim organem potrafili udowodnić, że stosowana przez nich polityka rynkowa jest zgodna z prawem.

Joanna Walerowicz
www.biznesgazeta.pl