Oczyszczacze powietrza bez filtrów – jakie są szanse na ich działanie?

Na naszej skrzynce mailowej często pojawia się pytanie, czy oczyszczacze bez filtrów są bezpieczne w użytkowaniu. Nic w tym dziwnego, biorąc pod uwagę, że ich wymiana w standardowych modelach może oscylować w granicach kilkuset złotych rocznie. Na pytanie, czym są oczyszczacze bez filtrów, odpowiemy w tym artykule.

Filtracja, czyli skąd się bierze czyste powietrze?

Choć poszczególne rozwiązania z czasem uległy udoskonaleniu, to istota oczyszczacza powietrza jest taka sama niezależnie od tego, czy jest to model przeznaczony na rynek konsumencki, czy też dla profesjonalistów, np. z branży spożywczej czy farmaceutycznej. W większości z nich znajdziemy trzy główne rozwiązania zwalczające różne rodzaje zanieczyszczeń.

Filtr wstępny zatrzymuje krążące w powietrzu większe pyłki, włosy i inne zanieczyszczenia o większych średnicach. Chroni to inne, bardziej wrażliwe elementy przed zatkaniem.

Siatkę można zabezpieczyć na wiele sposobów, w tym za pomocą wymiennego filtra lub siatki nadającej się do odkurzania. Niektórzy producenci stosują zmywalne pokrowce z kolorowej tkaniny.

Filtry HEPA wykonane ze specjalnych tworzyw, takich jak włókna polimerowe, które są bardzo skuteczne w ochronie powietrza przed cząstkami stałymi, zapewniają kolejny poziom ochrony. Filtry HEPA, wykonane ze specjalnych tworzyw sztucznych, takich jak włókna polimerowe, mogą neutralizować pyły PM2.5 i PM10, bakterie i wirusy oraz inne zanieczyszczenia o wielkości poniżej 0,3 mikrona. Klasa efektywności, która waha się od E12 do E14, może zatrzymać od 99,5% do 99,995% wszystkich szkodliwych cząstek. Słabsze filtry, takie jak EPA E10, nie są zalecane ze względu na ich niską skuteczność (od 85%), a wyższe filtry, od U15 w górę, ze względu na wysokie koszty.

Filtry węglowe to ostatnia z absolutnych podstaw. Są one wykonane z węgla aktywnego. Substancji, która ma zdolność przyciągania i neutralizowania na swojej powierzchni zanieczyszczeń gazowych, nieprzyjemnych zapachów oraz lotnych związków organicznych. W ich przypadku możemy również uzyskać daleko idące usprawnienia dla poszczególnych marek.

To podstawa – bez niej trudno mówić o skutecznym oczyszczaczu. Nawilżacze, które posiadają funkcję nawilżania, zawierają dodatkowy filtr, który zapobiega przedostawaniu się minerałów z wody do pomieszczenia. Minerały te, choć w niewielkich ilościach nie są szkodliwe, mogą niepotrzebnie uruchamiać czujniki PM2,5.

Sprawdź: Jaki oczyszczacz powietrza wybrać? Przewodnik

Zamiast stosować filtry, dlaczego nie użyć kasety sterylizacyjnej?

Wspomnimy tu na chwilę o Airfree, portugalskiej marce, która przyjęła zupełnie nowe podejście do filtracji powietrza. W jaki sposób? Ceramiczne centrum sterylizujące TSSTM jest podgrzewane do wysokiej temperatury. Dzięki temu podgrzewa powietrze, które zostało zassane przez konwekcję. Według producenta, poziom O3 jest w tym procesie redukowany o 26%. Jest to kuszące, zwłaszcza biorąc pod uwagę niską cenę. Oscylator kosztuje około kilkuset złotych i emituje bardzo mało hałasu. Są jednak pewne wady. Są to wady. Nie są w stanie zwalczyć innych zanieczyszczeń niż organiczne. Co prawda oczyszczacz ten ma sobie poradzić z alergenami, ale nie ochroni przed najgroźniejszymi elementami smogu, czyli pyłami PM2,5 i PM10. Drugim problemem jest większe zużycie energii przy mniejszej powierzchni. Do oczyszczenia pomieszczenia o powierzchni 15 m2 potrzebujemy 50 W. Klasyczne oczyszczacze potrzebują zaledwie kilku watów w przypadku najbardziej energooszczędnych modeli. W tym przypadku pozornie niższy koszt tego urządzenia może okazać się czymś więcej niż czkawką.

Oczyszczacz, który może być… jonizatorem

Kolejna grupa urządzeń to tzw. oczyszczacze szumnie nazywane „oczyszczaczami powietrza” bez filtrów. Jesteśmy optymistami i nie chcielibyśmy od nikogo zakładać złej woli, ale ta sztuczka jest najczęściej stosowana przez małe sklepy. Czasami ten błąd wynika z niewiedzy. Chętnie wyjaśnimy różnice.

Jonizatory nie są podobne do oczyszczaczy w tym sensie, że nie posiadają wbudowanych filtrów. Ich zasada działania (mówimy tu o najbardziej powszechnym typie jonizacji plazmowej) polega na przepływie prądu o dużym natężeniu przez dwie elektrody. Elektrody te są w bezpośrednim kontakcie z jonami, które są dodatnie (kationy), i ujemne (aniony). Powstałe jony mogą zneutralizować prawie sto procent wirusów i bakterii, a także roztocza, zarodniki pleśni, zapachy i inne zanieczyszczenia mikroorganiczne. Jony mogą również nawilżać skórę, co jest bardzo korzystne dla naszego samopoczucia.

Podobnie jak w przypadku poprzedniej technologii, nie będziemy w stanie wyeliminować cząsteczek PM2,5 i PM10. Producenci oczyszczaczy, tacy jak Sharp czy Panasonic, stosują jonizację jako doskonały dodatek do swoich produktów. Jest ona w stanie zapewnić jeszcze większą precyzję oczyszczania, niemal wyłącznie w tej formie. Nie można mówić o życiu wolnym od zanieczyszczeń bez usuwania ich najbardziej szkodliwych i powszechnych składników.