„Puste faktury” – co grozi za  wystawienie?

„Puste faktury” – co grozi za wystawienie?

Zgodnie z art. 62. § 2 Kodeksu karnego skarbowego „Kto fakturę lub rachunek, określone w § 1 (za wykonanie świadczenia), wystawia w sposób nierzetelny albo takim dokumentem posługuje się, podlega karze grzywny do 240 stawek dziennych”. Zastosowanie tego przepisu jako narzędzia do wymierzania kary, w odniesieniu do wystawców tzw. „pustych faktur” może budzić wątpliwości. Dlaczego?

TK – konsekwencje z KKS oraz ustawy o VAT naraz – możliwe

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dn. 21 kwietnia 2015r.(sygn. akt P 40/13), orzekł, że wystawca „pustej faktury” może ponieść zarówno odpowiedzialność podatkową (z art. 108 ustawy o VAT), jak i karną skarbową (z art. 62 par. 2 kodeksu karnego skarbowego).

Według sędziów TK, jeśli wystawca takiego dokumentu godzi w obowiązek podatkowy, wówczas może odpowiadać karnie z art. 62 par. 2 kks. Jeśli zaś nie godzi w obowiązek podatkowy, może odpowiedzieć za fałszerstwo dokumentów z art. 271, §1 kk.

Sprawa, w której orzekał Trybunał Konstytucyjny, dotyczyła osoby, która wystawiała „puste faktury” w latach 2007 – 2009. Sąd Rejonowy we Wrocławiu zwrócił się do TK z zapytaniem prawnym, czy dopuszczalna jest odpowiedzialność za przestępstwo skarbowe albo wykroczenie skarbowe na podstawie art. 62 § 2 kk, pomimo uprzedniego zastosowania wobec tej samej osoby swoistej sankcji podatkowej polegającej na obowiązku zapłaty podatku w efekcie samego wystawienia fikcyjnej faktury wskazującej kwotę podatku (na podstawie z art. 108, ust. 1 ustawy o VAT).

Rozpatrując wskazany przypadek pod względem zgodności z art. 2 Konstytucji,  wyrażającym zakaz podwójnego stosowania środka represyjnego za popełnienie tego samego czynu zabronionego (zasada ne bis in idem), TK zauważył, że art. 108 ust. 1 ustawy o VAT nie może być kwalifikowany jako przepis wprowadzający odpowiedzialność karną w rozumieniu art. 42 ust. 1 Konstytucji. Regulacja art. 108 ust. 1 ustawy o VAT nie ma charakteru represyjnego, pełni ona przede  wszystkim funkcję prewencyjną. Tym samym nie można uznać, że w przypadku wystawienia  nierzetelnej faktury przez ten sam podmiot, może dojść do podwójnego karania (stosowania środka represyjnego), na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT oraz art. 62 § 2 kks. Nie budzi wątpliwości, natomiast, represyjny charakter tej regulacji. Art. 62 § 2 kks penalizuje zachowanie polegające na wystawieniu, w sposób nierzetelny, faktury lub rachunku za wykonanie świadczenia albo posługiwanie się takim dokumentem. Regulacja ta ma na celu zwalczanie przestępczości skarbowej, godzącej w interes fiskalny państwa.

Badając zgodność opisanego przypadku z art. 42, ust. 1 Konstytucji, który wskazuje, że  „Odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia (…)”. Zakres stosowania gwarancji przewidzianych w art. 42 Konstytucji obejmuje zatem przede wszystkim odpowiedzialność karną w ścisłym tego słowa znaczeniu, tj. odpowiedzialność za przestępstwa, TK orzekł, że „art. 62 § 2 kks  w zakresie, w jakim dopuszcza odpowiedzialność za przestępstwo skarbowe, polegające na  wystawieniu faktury dokumentującej czynność niewykonaną, tej samej osoby fizycznej, która  uprzednio, na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, została zobowiązana do zapłaty podatku w  kwocie wykazanej na tej fakturze, nie jest niezgodny z art. 42 ust. 1 Konstytucji.

Zarzut uszczuplenia podatku a nieprecyzyjne zapisy ustawy o VAT

Przesłanie płynące z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z pewnością nie zachęca do uprawniania procederu wystawiania fikcyjnych faktur. Jednak wątpliwości może budzić fakt postawienia osobie wystawiającej „puste faktury” zarzutu z art. 62 § 2 kks za uszczuplenie podatku.  Inspektor kontroli skarbowej zarzucił osobie z opisanego przypadku, że od stycznia 2007 do grudnia 2008r. wystawiała nierzetelne faktury, jednak nie zarzucił jej uszczuplenia podatku za ten okres, gdyż wówczas obowiązywała jeszcze ustawa o VAT w starym brzmieniu, a za odprowadzenie podatku odpowiadał tylko podatnik. Od grudnia 2008r. Obowiązek zapłaty podatku ciąży również na wystawcy pustych faktur (art. 103 ustawy o VAT), dlatego okres od stycznia do grudnia 2009r. inspektor potraktował inaczej i zarzucił wystawianie nierzetelnych faktur oraz uszczuplenie podatku.

Czy zarzut uszczuplenia podatku w aspekcie „pustych faktur” jest zasadny? W świetle art. 103 ustawy o VAT dzień zapłaty podatku VAT jest zależny od momentu powstania obowiązku podatkowego. Zgodnie art. 19 ustawy o VAT za dzień ten uznaje się zasadniczo dzień otrzymania zapłaty za fakturę. W przypadku fikcyjnych faktur, moment powstania obowiązku podatkowego, w tym kontekście, jest niemożliwy do ustalenia w niebudzącym wątpliwości stopniu.

Previous Prawa autorskie – kary za łamanie praw twórców zbyt surowe
Next Zwrot podatku VAT – co zrobić, gdy cierpliwość się kończy?

Może to Ci się spodoba

2018 rok przełomowy dla rozwoju elektromobilności w Polsce

Ten rok może okazać się przełomowy dla rozwoju elektromobilności w Polsce. W pierwszym kwartale ma wejść w życie ustawa, która będzie zachęcać do kupowania elektrycznych aut. Powstanie także Fundusz Niskoemisyjnego Transportu, który wesprze

Facebook od 10 lat w Polsce. Z platformy korzysta dziś przeszło 16 mln polskich użytkowników

Dokładnie 10 lat temu pojawiła się polska wersja językowa Facebooka, niezmiennie najpopularniejszego serwisu społecznościowego na świecie. W Polsce platforma ma już ponad 16 mln aktywnych użytkowników. Z możliwości Facebooka chętnie

Klienci wracają do T-Mobile. Operator nową ofertą i komunikacją chce zawalczyć o klientów

T-Mobile zaostrza konkurencję na rynku usług telekomunikacyjnych. Telekom chce być liderem w zakresie konsumpcji danych i mocno rozwija tę kategorię usług. Postawił na zmianę komunikacji i wprowadził nowe oferty, co  ma zdystansować konkurencję

Dlaczego warto sprawdzić swój PIT w nowej usłudze Twój e-PIT

Choć zeznania podatkowe udostępnione w usłudze Twój e-PIT zostały przygotowane na podstawie danych zgromadzonych przez administrację skarbową, to nierzadko zawierają błędy lub wyliczenia w nich zawarte, są niekorzystne dla podatnika.

Deweloperzy planują coraz więcej inwestycji na warszawskiej Woli

Biznesowe centrum Warszawy przenosi się coraz bardziej na zachód. Stolica rozwija się wzdłuż linii metra, zarówno po lewej, jak i po prawej stronie Wisły. Obecnie to Wola staje się zagłębiem biznesu,

Od przyszłego roku duże firmy muszą sporządzać raporty społeczne

W przyszłym roku zacznie w Polsce obowiązywać znowelizowana ustawa o rachunkowości, która nałoży na duże przedsiębiorstwa obowiązek raportowania społecznego. W Polsce obejmie on około 300 dużych firm, które będą zobowiązane upubliczniać swoje

0 Comments

Brak komentarzy!

You can be first to skomentuj post

Zostaw odpowiedź