„Puste faktury” – co grozi za  wystawienie?

„Puste faktury” – co grozi za wystawienie?

Zgodnie z art. 62. § 2 Kodeksu karnego skarbowego „Kto fakturę lub rachunek, określone w § 1 (za wykonanie świadczenia), wystawia w sposób nierzetelny albo takim dokumentem posługuje się, podlega karze grzywny do 240 stawek dziennych”. Zastosowanie tego przepisu jako narzędzia do wymierzania kary, w odniesieniu do wystawców tzw. „pustych faktur” może budzić wątpliwości. Dlaczego?

TK – konsekwencje z KKS oraz ustawy o VAT naraz – możliwe

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dn. 21 kwietnia 2015r.(sygn. akt P 40/13), orzekł, że wystawca „pustej faktury” może ponieść zarówno odpowiedzialność podatkową (z art. 108 ustawy o VAT), jak i karną skarbową (z art. 62 par. 2 kodeksu karnego skarbowego).

Według sędziów TK, jeśli wystawca takiego dokumentu godzi w obowiązek podatkowy, wówczas może odpowiadać karnie z art. 62 par. 2 kks. Jeśli zaś nie godzi w obowiązek podatkowy, może odpowiedzieć za fałszerstwo dokumentów z art. 271, §1 kk.

Sprawa, w której orzekał Trybunał Konstytucyjny, dotyczyła osoby, która wystawiała „puste faktury” w latach 2007 – 2009. Sąd Rejonowy we Wrocławiu zwrócił się do TK z zapytaniem prawnym, czy dopuszczalna jest odpowiedzialność za przestępstwo skarbowe albo wykroczenie skarbowe na podstawie art. 62 § 2 kk, pomimo uprzedniego zastosowania wobec tej samej osoby swoistej sankcji podatkowej polegającej na obowiązku zapłaty podatku w efekcie samego wystawienia fikcyjnej faktury wskazującej kwotę podatku (na podstawie z art. 108, ust. 1 ustawy o VAT).

Rozpatrując wskazany przypadek pod względem zgodności z art. 2 Konstytucji,  wyrażającym zakaz podwójnego stosowania środka represyjnego za popełnienie tego samego czynu zabronionego (zasada ne bis in idem), TK zauważył, że art. 108 ust. 1 ustawy o VAT nie może być kwalifikowany jako przepis wprowadzający odpowiedzialność karną w rozumieniu art. 42 ust. 1 Konstytucji. Regulacja art. 108 ust. 1 ustawy o VAT nie ma charakteru represyjnego, pełni ona przede  wszystkim funkcję prewencyjną. Tym samym nie można uznać, że w przypadku wystawienia  nierzetelnej faktury przez ten sam podmiot, może dojść do podwójnego karania (stosowania środka represyjnego), na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT oraz art. 62 § 2 kks. Nie budzi wątpliwości, natomiast, represyjny charakter tej regulacji. Art. 62 § 2 kks penalizuje zachowanie polegające na wystawieniu, w sposób nierzetelny, faktury lub rachunku za wykonanie świadczenia albo posługiwanie się takim dokumentem. Regulacja ta ma na celu zwalczanie przestępczości skarbowej, godzącej w interes fiskalny państwa.

Badając zgodność opisanego przypadku z art. 42, ust. 1 Konstytucji, który wskazuje, że  „Odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia (…)”. Zakres stosowania gwarancji przewidzianych w art. 42 Konstytucji obejmuje zatem przede wszystkim odpowiedzialność karną w ścisłym tego słowa znaczeniu, tj. odpowiedzialność za przestępstwa, TK orzekł, że „art. 62 § 2 kks  w zakresie, w jakim dopuszcza odpowiedzialność za przestępstwo skarbowe, polegające na  wystawieniu faktury dokumentującej czynność niewykonaną, tej samej osoby fizycznej, która  uprzednio, na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, została zobowiązana do zapłaty podatku w  kwocie wykazanej na tej fakturze, nie jest niezgodny z art. 42 ust. 1 Konstytucji.

Zarzut uszczuplenia podatku a nieprecyzyjne zapisy ustawy o VAT

Przesłanie płynące z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z pewnością nie zachęca do uprawniania procederu wystawiania fikcyjnych faktur. Jednak wątpliwości może budzić fakt postawienia osobie wystawiającej „puste faktury” zarzutu z art. 62 § 2 kks za uszczuplenie podatku.  Inspektor kontroli skarbowej zarzucił osobie z opisanego przypadku, że od stycznia 2007 do grudnia 2008r. wystawiała nierzetelne faktury, jednak nie zarzucił jej uszczuplenia podatku za ten okres, gdyż wówczas obowiązywała jeszcze ustawa o VAT w starym brzmieniu, a za odprowadzenie podatku odpowiadał tylko podatnik. Od grudnia 2008r. Obowiązek zapłaty podatku ciąży również na wystawcy pustych faktur (art. 103 ustawy o VAT), dlatego okres od stycznia do grudnia 2009r. inspektor potraktował inaczej i zarzucił wystawianie nierzetelnych faktur oraz uszczuplenie podatku.

Czy zarzut uszczuplenia podatku w aspekcie „pustych faktur” jest zasadny? W świetle art. 103 ustawy o VAT dzień zapłaty podatku VAT jest zależny od momentu powstania obowiązku podatkowego. Zgodnie art. 19 ustawy o VAT za dzień ten uznaje się zasadniczo dzień otrzymania zapłaty za fakturę. W przypadku fikcyjnych faktur, moment powstania obowiązku podatkowego, w tym kontekście, jest niemożliwy do ustalenia w niebudzącym wątpliwości stopniu.

Previous Prawa autorskie – kary za łamanie praw twórców zbyt surowe
Next Zwrot podatku VAT – co zrobić, gdy cierpliwość się kończy?

Może to Ci się spodoba

Nowe technologie zmieniają branżę zakupową. Firmy mogą dzięki temu znacząco obniżyć koszty

Usprawnienie procesów zakupowych pozwala firmie zaoszczędzić kilkanaście procent kosztów. Dlatego menadżerowie przykładają do tego obszaru coraz większą wagę i równolegle z Przemysłem 4.0 rozwija się idea Zakupów 4.0. Ostatni trend to wykorzystanie

Komputronik chce być prywatną firmą i wycofuje się z giełdy

Większościowi akcjonariusze firmy Komputronik, polskiej sieci sklepów oferujących m.in. sprzęt komputerowy, podjęli decyzję o zamiarze całkowitego przejęcia spółki i wycofaniu jej z warszawskiej Giełdy Papierów Wartościowych. Rodzina Buczkowskich chce długoterminowo zaangażować się w rozwój

Obróbka skrawaniem cnc

Obrabiarki sterowane numerycznie przetwarzają dyskretne wartości wejściowe w postaci binarnej i impulsowej na odpowiednie ruchy robocze. Sterowanie numeryczne (NC, czyli Numerical Control) polega zaś na przetwarzaniu informacji cyfrowej oraz generacji

Firmy stawiają na elektroniczny obieg dokumentów. Daje im to oszczędności na poziomie 90 proc.

Papier jest nadal podstawowym nośnikiem informacji na dokumentach w polskich firmach. Tymczasem eksperci zauważają, że digitalizacja pozwala zaoszczędzić nawet 90 proc. kosztów związanych z obiegiem dokumentów. Dlatego coraz więcej firm inwestuje w systemy,

e-Firma i Startup 0 Comments

Polskie start-upy mogą być bardziej innowacyjne

Tylko co czwarty start-up współpracuje z naukowcami, a w co szóstym założycielem jest osoba zaangażowana w pracę naukową – wynika z opracowania „Polskie start-upy. Raport 2015”. Eksperci przekonują, że współpraca nauki i biznesu jest warunkiem

JPK w 2018 roku

Już za chwilę przywitamy hucznie rok 2018. Czeka nas kolejny etap wprowadzania zmian w zakresie podatkowym. Cały czas trwa przecież szeroka reforma systemu administracji podatkowej oraz walki z nieuczciwymi działaniami

0 Comments

Brak komentarzy!

You can be first to skomentuj post

Zostaw odpowiedź