Umowa z wydawcą – jak zabezpieczyć swoje finanse?

Coraz więcej osób zachęconych spektakularnymi sukcesami autorów, którzy pojawiali się na rynku księgarskim „znikąd”, próbuje swoich sił pisząc własne książki. Kiedy książka już powstanie kolejnym krokiem jest zawarcie umowy z wydawcą, który zajmie się jej dystrybucją. Trzeba pamiętać, że wydawca to przedsiębiorca, który zabezpiecza przede wszystkim własne interesy, zatem rolą autora jest zadbać o swoje finanse.

Skutki błędów przy zawieraniu umowy

Ograniczona liczba wydawców sprawia, że ci, którzy funkcjonują na rynku dyktują warunki twórcom chcącym wydawać kolejne tytuły. Ci, którzy obawiają się utratę wydawcy chętnego do współpracy niekiedy godzą się na nierówny rozkład praw i obowiązków stron kontraktu. Czasem akceptacja niekorzystnych zapisów w umowach jest też wynikiem niewiedzy.

Umowa zawierana z wydawcą jest podstawą do przeprowadzania rozliczeń pomiędzy nim, a autorem. Niekiedy zdarza się tak, że lekkomyślnie podpisany dokument zawiera zapisy bardzo niekorzystne dla twórcy. Tej sytuacji nie da się później odwrócić, a skutki mogą być bardzo przykre. Wydłużanie terminów wypłaty tantiem, opóźnienia w płatnościach i natychmiastowe działania egzekucyjne, gdy to twórca spóźni się z zapłatą za książki własnego autorstwa, nabyte po preferencyjnych cenach, w celu samodzielnej odsprzedaży czytelnikom.

Przedmiot umowy

W przypadku umów zawieranych pomiędzy autorem, a wydawnictwem jej przedmiotem  jest wyłączne prawo do wydawania utworu w postaci książkowej oraz wykorzystywania go na określonych w umowie polach eksploatacji. Za przeniesienie praw twórcy należy się wynagrodzenie.

Postanowienia dotyczące rozliczeń na rzecz autora

Zapisy dotyczące wypłaty tantiem powinny być jak najbardziej szczegółowe. Zatem należy zadbać by określony został

• termin pierwszego rozliczenia od momentu wprowadzenia utworu do sprzedaży,
• kolejne okresy rozliczeniowe, czyli co ile miesięcy będą dokonywane kolejne wpłaty z tytułu tantiem,
• termin rozliczenia od momentu przekazania przez wydawnictwo rozliczenia.

Autor zawierający umowę z wydawnictwem powinien przyjrzeć się jej pod kątem zapisów umożliwiających wydawnictwu stosowanie innych terminów rozliczeń, niż te ustalone w dokumencie. Często pojawia się tu zapis o możliwości zmiany określonego sposobu rozliczania, co w praktyce uniemożliwia twórcy skuteczne domaganie się zapłaty tantiem w umówionych terminach. Takich klauzul nie należy akceptować.

Po kilku miesiącach od wejścia danej pozycji na rynek wydawnictwa najczęściej decydują się na obniżenie ceny książki, co za tym idzie obniżeniu ulega wysokość wypłacanego autorowi wynagrodzenia. Przepisy prawa autorskiego ograniczają możliwość obniżania tantiem w ten sposób, że przez rok od momentu wydania tytułu, wydawca nie ma prawa tego robić. Praktyka pokazuje jednak, że takie działania mają miejsce, dlatego trzeba zwrócić uwagę na zapisy umowy regulujące i tę kwestię.

Sprzedaż własnych książek a rozliczenia z wydawnictwem

Jeśli twórca chce skorzystać z zakupu swoich książek po preferencyjnych cenach, powinien położyć nacisk na proporcjonalne zasady rozliczeń w stosunku do tych, które obowiązują wydawcę. Rabat uzyskiwany przy zakupie książek przez ich twórcę wynosi na ogół 50% ich wartości. Jest to doskonały sposób na uzyskanie wyższych zysków, niż te oferowane przez wydawcę w postaci 10 % tantiem. Jednak trzeba brać pod uwagę, że nie zawsze uda się sprzedać zakupioną ilość egzemplarzy w krótkim terminie, a przy niezbyt długich terminach zapłaty ustalonych w umowie, można na takiej sprzedaży więcej stracić, niż zyskać.

Dobrym rozwiązaniem jest negocjowanie warunków rozliczeń na rzecz wydawcy, by wyglądały one podobnie, jak rozliczenia na rzecz autora. Zatem, jeśli termin tantiem jest ustalony na 3 miesiące od momentu wprowadzenia utworu do sprzedaży, również autor powinien negocjować 3-miesięczny termin zapłaty za zakupione książki.

Ustalając sposób zapłaty za własne książki z 50% rabatem można spróbować uzyskać zgodę wydawcy na zawarcie w umowie zapisów, że należność wydawcy z tytułu sprzedaży książek ich autorowi zostanie potrącona z kwoty wynagrodzenia jemu należnego. Jest to bardzo dobry sposób na uniknięcie sytuacji, gdy wyznaczony twórcy termin zapłaty za książki już mija, a wydawnictwo opóźnia regulowanie swoich zobowiązań.

Jeśli poszukujesz informacji w zakresie finansowania przedsiębiorstw lub obniżenia kosztów prowadzonej działalności gospodarczej to napisz. Postaramy się skutecznie doradzić i zaproponować najlepsze rozwiązanie.