Work-life balance a psychologia: Jak brak równowagi wpływa na efektywność pracy?

Coraz częściej mówi się o konieczności porzucenia dominującej od wielu lat mentalności „wyścigu szczurów”, polegającej na nieustannej pracy. Nowym modelem ma być bardziej zrównoważone podejście, tzw. work-life balance.

W dzisiejszych czasach wciąż nie brakuje osób poświęcających niemal cały swój czas na rzecz pracy – z fatalnym skutkiem dla życia rodzinnego czy prywatnego. Coraz częściej można spotkać się jednak z opinią, wedle której istotne jest wypracowanie swoistego „złotego środka” między godzinami spędzonymi na rozwijaniu swojej kariery a przeznaczonymi dla rodziny czy nas samych. Dlaczego ta, zdawałoby się, mało efektywna filozofia zdobywa uznanie nie tylko wśród pracowników, ale i osób zarządzających firmami? Jak się okazuje, zapewnianie sobie regularnych odskoczni od toku pracy jest nie tylko korzystne dla zdrowia fizycznego i psychicznego pracownika, ale też dla samego pracodawcy.

Zdaniem eksperta

Rosnąca liczba zwolenników stylu work-life balance wynika częściowo z przyczyn, które coraz częściej potwierdzają psychologowie, rzucając na ten model pracy zupełnie nowe światło. Zdaniem wielu specjalistów, do zagwarantowania sukcesu firmy niezbędni są pracownicy, którzy nie tylko wykonują powierzone im obowiązki, ale są też zadowoleni z życia, zarówno zawodowego, jak i osobistego. Przykładowo psycholog Ellen Kossek w swojej pracy naukowej twierdzi, że środowisko pracy gwarantujące rozwój to takie, w którym „pracowników wypełnia pozytywna energia, witalność oraz zdolności do tego, by zmierzyć się z obecnymi oraz przyszłymi pracowniczymi wyzwaniami; są oni jednocześnie w stanie zadbać o swój status ekonomiczny oraz zdrowie psychiczne w miejscu pracy i poza nim”. Do tego, jej zdaniem, niezbędny jest odpowiedni model pracy – work-life balance – za sprawą którego rośnie morale oraz – co za tym idzie – produktywność pracowników.

Burnout, czyli wypalenie zawodowe

Efektem chronicznego braku odpowiedniej równowagi jest tzw. burnout, czyli wypalenie zawodowe. Termin ten po raz pierwszy pojawił się w literaturze naukowej w 1974 roku. Zdaniem psychologów, którzy już od kilku dekad badają to zjawisko, wypalenie nie ogranicza się tylko do zwyczajnego zmęczenia. Jego przewlekłe skutki mogą być bowiem naprawdę poważne: Poza narastającymi trudnościami w interakcjach społecznych, burnout może również nawet upośledzić funkcje poznawcze i przyczynić się do powstania stałych, negatywnych zmian w strukturze oraz sposobie funkcjonowania mózgu. Wbrew pozorom nie jest to rzadka przypadłość: W badaniu przeprowadzonym w UK okazało się, że na objawy wypalenia zawodowego cierpi aż 30% badanych pracowników. Ostatecznie tracą na tym również pracodawcy: Szacuje się, że 73% strat ponoszonych przez firmy wynika z obniżonej sprawności pracowników.

Elastyczność i nie tylko!

Co zatem można zrobić, by pozytywnie wpłynąć na równowagę między pracą a życiem prywatnym? W dużej mierze zależy ona od pracodawcy, ale na szczęście coraz częściej sięgają oni po najskuteczniejszą broń przeciwko brakowi równowagi, czyli elastyczny czas pracy. Pozwala on w mniejszym lub większym stopniu pogodzić obowiązki z indywidualnymi potrzebami pracownika. Sami pracownicy powinni zaś zminimalizować ilość czynników, które odciągają ich od wydajnej pracy.

Jedną z najczęstszych, a zarazem mocno lekceważonych przyczyn rozkojarzenia są powiadomienia z telefonu: Jak wykazały badania uniwersytetu na Florydzie, każdorazowe sprawdzenie, co kryje się za danym powiadomieniem w bardzo dużym stopniu przyczynia się do spadku koncentracji, trwającym nawet kilkadziesiąt kolejnych minut. Pracodawcy ze swojej strony mogą też zainwestować w wydajny sprzęt wspierający pracę zdalną, która nadal pozostaje efektywna. Przykładem jest chociażby urządzenie HP Office Jet Pro, które nie tylko wspiera idee elastycznej pracy zdalnej, umożliwiając drukowanie z poziomu smartfonu czy innego mobilnego sprzętu, ale też przyspiesza pracę w firmie dzięki opcji błyskawicznego dwustronnego druku. Zeskanujesz również bez problemy dokumenty do pliku.

W niektórych krajach objawami wypalenia zawodowego dotkniętych jest nawet 30% pracowników, co przekłada się na realne straty dla zatrudniających ich firm. Nic zatem dziwnego, iż coraz częściej idea work life balance brana jest pod uwagę podczas opracowywania strategii roboczej w przedsiębiorstwie.