Zamiana długu za towar na pożyczkę – konsekwencje podatkowe

Gdy dłużnik nie płaci za dostarczone towary lub usługi, firmy szukają rozwiązań by odzyskać swoje należności. Niektóre działania mogą jednak zamykać drogę do zaliczenia straty w koszty podatkowe, o czym przekonała się spółka, która podpisała ze swoim dłużnikiem umowę zamiany długu ze sprzedaży na umowę pożyczki.

Spółka zajmująca się handlem detalicznym i hurtowym częściami elektronicznymi, dostarczała na rzecz swojego kontrahenta towary, a realizowana sprzedaż stanowiła dla Spółki przychód należny w rozumieniu art. 12 ust. 3 UPDOP ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 Nr 74, poz. 397 ze zm.). Niestety za zbyte towary, sprzedawca przez lata nie mógł odzyskać należności z tego tytułu. Szukając alternatywy pozwalającej na odzyskanie kwot ze sprzedaży, Spółka postanowiła zawrzeć z dłużnikiem umowę odnowienia na podstawie art. 506 par. 1 kodeksu cywilnego. W ten sposób dług z tytułu dostarczonych towarów przekształcony został w pożyczkę. Mimo wydłużanych sukcesywnie terminów spłaty pożyczki, dług nie malał. Spółka przeniosła również część wierzytelności na osobę fizyczną, ale to działanie nie przyniosło spodziewanych efektów.

Trudno ściągalne należności zarówno te pochodzące z udzielonej pożyczki, jak i te od osoby fizycznej postanowiono sprzedać. W tego rodzaju przypadkach, cena sprzedaży długu jest znacznie niższa od jego wartości nominalnej. Różnicę pomiędzy ceną, którą uzyskała Spółka ze sprzedaży długu, a jego nominalną wartością, firma zamierzała zaliczyć do kosztów podatkowych uznając, że zawarta w międzyczasie umowa nowacji jest dla sprawy bez znaczenia, gdyż wartość sprzedaży towarów została uprzednio zarachowana jako przychód.

Na takie rozwiązanie nie przystał Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie. W interpretacji indywidualnej nr IPPB3/423-307/14-2/MS1, stwierdził, że stratę można zaliczyć do kosztów podatkowych, tylko wówczas, gdy pochodzi ona ze sprzedaży wierzytelności uprzednio zarachowanej jako przychód należny. W rozumieniu fiskusa „wskutek zawarcia umowy odnowienia wierzytelność przysługująca Spółce z tytułu sprzedanych towarów wygasła, a w jej miejsce powstała wierzytelność pożyczkowa. Ponadto, przyjmuje się, że wygaśnięcie pierwotnego zobowiązania nastąpiło z zaspokojeniem wierzyciela”. Powstałe w wyniku zawarcia umowy pożyczki zobowiązanie to nowe, odrębne zobowiązanie, którego źródła nie można utożsamiać z zarachowanymi przez Spółkę – jako przychody należne – należnościami handlowymi. Zdaniem Dyrektora IS w Warszawie sprzedaż niezarachowana do przychodów należnych pożyczka nie podlega zaliczeniu w koszty podatkowe.

Ze zdaniem Dyrektora IS w Warszawie zgodził się również Wojewódzki Sąd Administracyjny, który w wyroku z 25 czerwca 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 3347/14 uznał, iż pierwotna wierzytelność ze sprzedaży towarów wygasła wraz z zawarciem umowy pożyczki. Skoro nie została ona zarachowana do przychodów należnych, to nie ma możliwości zaliczenia straty z jej zbycia do kosztów uzyskania przychodu.

Jeśli poszukujesz informacji w zakresie finansowania przedsiębiorstw lub obniżenia kosztów prowadzonej działalności gospodarczej to napisz. Postaramy się skutecznie doradzić i zaproponować najlepsze rozwiązanie.