Jak obniżyć koszty zatrudnienia pracowników w czasie kryzysu?

Od kilku lat wszystkie firmy borykają się z problemami finansowymi. Bezpośredni wpływ ma na to sytuacja gospodarcza i ekonomiczna na świecie. Nie ma już naiwnego, który wierzy w ,,krainę dobrobytu”. Każdy stara się logicznie obracać pieniędzmi, odkłada wszystkie nadwyżki, poświęca je jedynie na niezbędne wydatki. Kiedy już się nie da więcej ciąć kosztów, a zysków nadal nie ma, zwykle zaczynają szukać pieniędzy wśród pracowników.

Zazwyczaj decyzje bywają naprawdę radykalne, to znaczy wyczyszczenie części załogi. Pracodawcy biorą pod uwagę osoby najmniej efektywne, których staż w branży jest dość krótki, a po ich usunięciu firma znacząco nie straci. Powinności zwolnionych pracowników przejmą ci, którzy jeszcze pozostali. Może dać to odwrotny wynik, bowiem obarczony wieloma zadaniami pracownik, chcąc sprostać, będzie robił, ale nieprecyzyjnie. Dlatego usunięcie całej kadry trzeba wielokrotnie przeanalizować. Czasami powinno się zacząć od mniej zdecydowanych postanowień. Jak to zrobić?

Niektóre firmy mogą się pochwalić szerokim zapleczem socjalnym, proponują pracownikom opłaconą opiekę medyczną, dodatki na dzieci, premie według uznania i inne bonusy. Zwykle stopniowe rezygnowanie z nadprogramowych wypłat już przynosi efekty i powoli reperuje budżet firmy. Trzeba jednak uprzedzić zatrudnionych, że będą pozbawiani części wynagrodzenia i ustalić, że po polepszeniu się sytuacji finansowej firmy nastąpi powrót do właściwego nagradzania. Wówczas zawrzeć należy pewnego typu porozumienie, które ureguluje sytuację na czas kryzysu w firmie.

W porozumieniu takim trzeba zawrzeć informację, dlaczego pracowników pozbawiono części honorarium oraz wyznaczyć zakres czasu, w którym firma musi oszczędzać. Przełożony nie może natomiast zapominać, że wraz z wdrożeniem takiego porozumienia wydajność pracy może ulec diametralnej zmianie, bowiem wynagrodzenie jest dla wielu pracowników wielką motywacją do pracy. Nie musi się to zawsze kończyć zwolnieniem, wystarczy wytłumaczyć, że nagromadziło się wiele problemów finansowych, firma wzięła kredyty, itd. Jednakże maksymalny ważność porozumienia nie może wynosić więcej niż trzy lata.

Zwykle na zawarcie porozumienia zgadzają się pracownicy, którzy znaleźli się w kryzysowej sytuacji finansowej lub w sytuacji, w której utrata pracy przyniesie ogromne obciążenie dla domowego budżetu. Ci, którzy mają mniej do stracenia odejdą pierwsi. Obie decyzje są dopuszczalne, ponieważ wynikają z warunków zawartych w umowie o pracę.

Są również tacy pracodawcy, którzy chcą uchronić całą kadrę, ale oferują inne często niesprzyjające propozycje. Na przykład wysyłają pracownika na urlop bezpłatny (nie ma wyboru), choć pracownik wcale go nie potrzebuje. Lub sugerują zmniejszenie liczby godzin pracy, co automatycznie zmniejszy honorarium.

Wiadomo jednak, że żadne z wcześniej omówionych rozwiązań nie będzie korzystne dla pracownika. Przysporzy mu jedynie dodatkowego stresu i lęku przed stratą pracy. Zwykło się mówić, że umowa o pracę zapewnia bezpieczne zatrudnienie. Lecz, jak pokazuje życie, w czasie załamania gospodarczego można być przygotowanym na wszystko.

Justyna Błahut
www.biznesgazeta.pl