Odliczenie VAT – odpowiedzialność podatnika za nieuczciwych kontrahentów

Odliczenie podatku VAT od faktur zakupowych to standardowa, wynikająca z przepisów prawa procedura, z której korzystają przedsiębiorcy będący podatnikami VAT. Wydawałoby się, że to czynność całkowicie „bezpieczna” i niepodważalna przez fiskusa, a jednak…

Zarówno organy podatkowe, jak i sądy przyjęły do stosowania kontrowersyjną ideę powoływania się na dobrą wiarę podatnika w procedurze odliczania podatku VAT. Na czym ta koncepcja polega? Zgodnie z przepisami podatnik ma prawo do odliczenia VAT od faktury zakupu, gdy takową fakturę posiada, a po wtóre, gdy dostawa faktycznie została wykonana. Fiskus jednak dokonuje własnej oceny, czy podatnik dokonał odliczenia w dobrej wierze.

Jeżeli wystawca faktury dokonywał wyłudzeń podatku VAT, to podatnik nie powinien odliczyć takiej faktury. To jednak rodzi dodatkowe zadania dla kupujących, korzystających z odliczeń. Miast tylko złożyć stosowną deklarację, należałoby bowiem zająć się działalnością detektywistyczną, w celu sprawdzenia działalności kontrahenta.

To dość niebezpieczna praktyka urzędów, gdyż odbiera pewność obrotu gospodarczego. Trudno wyobrazić sobie, że przedsiębiorcy rzeczywiście ulegną zawoalowanej sugestii fiskusa i zaczną wyręczać organy ścigania.

Ponadto, trzeba zaznaczyć, iż długi czas, w którym możliwe jest dokonanie kontroli podatnika przez organa podatkowe, powoduje iż wiedza obecna urzędników fiskusa jest niewspółmiernie wyższa, niż wiedza podatnika, który kilka lat temu zakupił towar u określonego dostawcy. Zatem może być tak, że dziś fiskus posiada już wiedzę na temat wyłudzeń dokonywanych przez dostawcę, ale kilka lat wcześniej tej wiedzy nie posiadał, podobnie jak podatnik. Trudno więc zrozumieć podejście fiskusa do podatników w tym aspekcie.

Można nabrać przekonania, że jest to próba przerzucenia odpowiedzialności z osoby, która dokonywała wyłudzeń i nie odprowadziła podatku VAT na podatnika, od którego łatwo jest ten podatek odzyskać.