Służebność przesyłu – co może zyskać właściciel gruntów?

Codziennie do każdego domu czy budynku za pomocą sieci przesyłowej i dystrybucyjnej dostarczana jest energia, woda czy też gaz.  Instalacje służące do ich dostarczenia bardzo często zlokalizowane są na gruntach prywatnych. W czasie przygotowania inwestycji, właściciele działek, przez które będzie przebiegać nowa linia mają możliwość zawarcia z inwestorem tzw. umowy o ustanowienie służebności przesyłu. Służebność przesyłu może dotyczyć też wcześniej wybudowanych urządzeń na cudzych gruntach. Z czym wiąże się podpisanie takiej umowy? Co właściciele gruntów mogą zyskać, a co stracić na jej ustanowieniu? Na te pytania udzieli nam odpowiedzi Sebastian Danicki – Prawnik – Specjalista ds. Roszczeń w Kancelarii Prawno – Podatkowej Capital Legis Sp. z o.o. w Warszawie.

Po pierwsze co to jest służebność przesyłu?

Służebność przesyłu to umowa cywilnoprawna, zawierana w formie aktu notarialnego, która ma na celu regulację stanu prawnego pomiędzy przedsiębiorstwami sieciowymi, a właścicielami nieruchomości.

Co jest celem ustanowienia służebności przesyłu?

Jej podstawowym celem jest określenie zasad wykorzystywania nieruchomości, na której znajdują się lub będą się znajdować urządzenia przesyłowe. Rozmowy dotyczące umowy o ustanowieniu służebności przesyłu pozwalają na wypracowanie kompromisu zapewniającego stronom satysfakcję z warunków zawarcia umowy. Dzięki takiej formie umowy, służebność przesyłu może być ustanawiana w różny sposób, gwarantując jej elastyczność i w efekcie przydatność, ponieważ jej warunki mogą być negocjowane przez obie strony.

Co to są urządzenia przesyłowe?

Urządzeniami przesyłowymi są urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne, tj. linie elektroenergetyczne wraz ze słupami, ciepłociągi, gazociągi, wodociągi, ciepłociągi itd.

Czy przedsiębiorca przesyłowy staje się właścicielem nieruchomości?

Nie. Przedsiębiorca przesyłowy po ustanowieniu służebności przesyłu nie staje się właścicielem nieruchomości. Dzięki umowie dotyczącej służebności inwestor zyskuje jedynie ograniczone prawo do korzystania z gruntów pod linią w związku z jej budową lub eksploatacją. Taka umowa sporządzana jest w formie aktu notarialnego, ale nie ma nic wspólnego z przeniesieniem własności.

Czy za ustanowienie służebności przesyłu należy się wynagrodzenie?

Tak. W ramach umowy o ustanowienie służebności przesyłu, właściciel nieruchomości może liczyć na stosowne wynagrodzenie należne od przedsiębiorstwa energetycznego. W drodze negocjacji, ustalane są zasady płatności wynagrodzenia i jego wysokość, jaką przedsiębiorca przesyłowy zobowiązuje się do zapłaty w zamian za korzystanie z nieruchomości.

W jaki sposób ustala się wysokość wynagrodzenia za służebność przesyłu?

Ponieważ w przepisach kodeksu cywilnego dotyczących służebności przesyłu mowa jest jedynie o odpowiednim wynagrodzeniu, bardzo często w sytuacji sporu między stronami co do wysokości wynagrodzenia podstawą do negocjacji jest wycena sporządzana przez rzeczoznawcę majątkowego.

Czy służebność przesyłu jest ustanawiana  wyłącznie w drodze umowy cywilnoprawnej?

Nie. W przypadku trudności w wypracowaniu porozumienia między właścicielem nieruchomości, a przedsiębiorcą przesyłowym wynikających, np. z konfliktu interesów i różnych oczekiwań co do wysokości wynagrodzenia, o ustanowieniu służebności przesyłu może zdecydować sąd. Postępowanie sądowe jest rozpoczynane w sytuacji obiektywnej potrzeby przeprowadzenia inwestycji bądź regulacji stanu prawnego urządzeń na cudzym gruncie, kiedy właściciel nieruchomości nie wyraża zgody na ustanowienie służebności przesyłu albo przedsiębiorca przesyłowy nie wyraża woli ugodowego załatwienia sprawy.  Wtedy to sąd określa warunki służebności przesyłu i wysokość wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości na podstawie odpowiedniej wyceny sporządzonej przez biegłego sądowego.

Rozmowa z:

Sebastian Danicki

Prawnik – Specjalista ds. Roszczeń

Kancelaria Prawno Podatkowa Capital Legis Sp. z o.o w Warszawie

www.capitallegis.com