Kiedy współmałżonek decyduje o sprawach firmy?

Kiedy współmałżonek decyduje o sprawach firmy?

Wspólność majątkowa małżonków niesie za sobą tyleż samo plusów, co minusów. W przypadku, gdy jedno z małżonków prowadzi działalność gospodarczą, w pewnych kwestiach dotyczących firmy, musi liczyć się ze zdaniem drugiej połowy, a nawet uzyskać pisemną zgodę na dokonanie niektórych czynności. Jeżeli małżonkowie pozostają we wspólności majątkowej, wówczas małżonek, który prowadzi firmę ma pełne prawo do zarządzania nią, jednak już w kwestii zaciągania zobowiązań przekraczających normalne potrzeby rodziny, nabywania lub zbywania praw do nieruchomości, itp. wymagana jest zgoda współmałżonka.

Czynności prawne, które wymagają zgody współmałżonka

Sprawy majątkowe małżeństwa uregulowane są przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zgodnie z art. 37, § 1 KRO, zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania:

  1. czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków;
  2. czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia prawa rzeczowego, którego przedmiotem jest budynek lub lokal;
  3. czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia i wydzierżawienia gospodarstwa rolnego lub przedsiębiorstwa;
  4. darowizny z majątku wspólnego, z wyjątkiem drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych.

Aprobata współmałżonka niezbędna jest więc w przypadku czynności prawnych, których przedmiotem jest odpłatne lub nieodpłatne zbycie lub odpłatne nabycie własności nieruchomości (również odpłatne użytkowanie wieczyste oraz jego ustanowienie). Zgody wymaga także podjęcie zobowiązania do przeniesienia własności wyrażone np. w postaci umowy przedwstępnej sprzedaży oraz umowy przenoszącej własność lub wnoszącej własność jako wkład rzeczowy do spółki cywilnej i spółki prawa handlowego. Bez uzyskania takiej zgody czynności wymienione w tym artykule są nieważne.

Podobne obwarowania dotyczą zbycia, odpłatnego nabycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu (mieszkalnego, użytkowego).

Przedsiębiorca musi uzyskać zgodę współmałżonka także wtedy, gdy chce obciążyć nieruchomość użytkowaną w ramach działalności gospodarczej, przez ustanowienie ograniczonych praw rzeczowych (hipoteka, służebność gruntowa, najem, użyczenie, dzierżawa nieruchomości).

Sprzedaż, wydzierżawienie, obciążenie lub przeniesienie własności lub wniesienie jako wkład rzeczowy do spółki samego przedsiębiorstwa jest także uwarunkowane przez uzyskanie zgody współmałżonka. Podobnie jak dokonanie w ramach działalności gospodarczej darowizny. Wyjątkiem mogą być darowizny czynione z majątku osobistego przedsiębiorcy lub darowizny drobne. W tym wypadku zgoda małżonka nie jest obligatoryjna.

Należy pamiętać, że podjęcie czynności prawnych bez zgody współmałżonka skutkuje nieważnością tych czynności.

Formalne aspekty zgody współmałżonka

Zgoda na dokonanie czynności prawnej powinna zostać udzielona w określonym przepisami terminie i mieć przewidzianą prawem formę. Ma to duże znaczenie dla ważności zawieranych umów.

Przedsiębiorca, który chce uzyskać zgodę małżonka, nie musi informować go o wszystkich szczegółach zawieranej umowy. Ważnej jest, by małżonek był świadomy jaki charakter ma umowa i co jest jej przedmiotem.

Współmałżonek wyraża zgodę kierując ją do przedsiębiorcy – osoby, z którą pozostaje w związku małżeńskim, nie zaś do kontrahenta przedsiębiorcy. Ma to swoje uzasadnienie w fakcie, że współmałżonek akceptujący podejmowane przez przedsiębiorcę czynności prawne nie staje się stroną umowy.

Zgoda powinna być wyrażona przed dokonaniem danej czynności prawnej, a najpóźniej z chwilą dokonania tej czynności. Jeżeli tak się nie stało, a współmałżonek akceptuje podjęte czynności prawne, może złożyć oświadczenie woli, w którym potwierdzi dokonanie tych czynności.

Forma, w której zgoda ma być udzielona jest uzależniona od formy, której wymaga sama czynność prawna. Jeżeli zawierana umowa musi być sporządzona w postaci aktu notarialnego, to również zgoda współmałżonka na zawarcie tej umowy powinna mieć formę aktu notarialnego.

Co, gdy współmałżonek sprzeciwia się zawarciu umowy?

Gdy małżeństwo jest zgodne co do podejmowanych działań, kwestia wyrażenia aprobaty nawet pisemnej, nie stanowi większego problemu. Inaczej wygląda sprawa, gdy małżonek jest przeciwny podejmowanym zobowiązaniom, czy zamiarom pozbycia się lub kupna nieruchomości. Bywa też tak, że małżonek w ogóle unika zajęcia stanowiska w tych sprawach. W przypadku, gdy porozumienie w sprawie uzyskania zgody współmałżonka jest trudne, najlepiej wyznaczyć konkretny termin potwierdzenia danej czynności prawnej. Jeśli termin minie, a współmałżonek nie potwierdzi zawartej umowy, należy przyjąć, że nie wyraża on zgody na dokonanie czynności prawnej. W takiej sytuacji warto wesprzeć się przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Art. 39 KRO mówi bowiem, że jeżeli jeden z małżonków odmawia zgody wymaganej do dokonania czynności, albo jeżeli porozumienie z nim napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody, drugi małżonek może zwrócić się do sądu o zezwolenie na dokonanie czynności. Sąd udziela zezwolenia, jeżeli dokonania czynności wymaga dobro rodziny.

Jeśli poszukujesz informacji w zakresie finansowania przedsiębiorstw lub obniżenia kosztów prowadzonej działalności gospodarczej to napisz. Postaramy się skutecznie doradzić i zaproponować najlepsze rozwiązanie.



* Wymagane

Dziękujemy za wypełnienie formularza!

Previous Firmy racjonalizują wydatki na podróże służbowe
Next Tworzysz firmowy żłobek lub przedszkole? Skorzystasz ulgi

Może to Ci się spodoba

Prawo dla firm 0 Comments

Liczba upadłości likwidacyjnych najniższa od 2009 roku

Rok temu weszło w życie nowe prawo restrukturyzacyjne, które umożliwiło przedsiębiorstwom borykającym się z problemami finansowymi skorzystanie z uproszczonych i przyspieszonych ścieżek oddłużenia i naprawy. Z drugiej strony ułatwiło też dochodzenie roszczeń wierzycielom. Zdaniem ekspertów

Prawo dla firm 0 Comments

Inwestycje w Polsce mogą nabrać tempa. Potrzebne stabilne prawo i polityka imigracyjna

Po załamaniu w 2016 roku i dłuższym zastoju inwestycje w ostatnich kwartałach przyspieszyły. W 2018 roku nakłady brutto na środki trwałe wzrosły o 7,3 proc. wobec 3,9 proc. rok wcześniej. To dobra wiadomość dla polskiej

Prawo dla firm 0 Comments

Od soboty wchodzą nowe przepisy dotyczące delegowania pracowników

Nowa ustawa o delegowaniu pracowników na pewno przyczyni się do poprawienia warunków wykonywania pracy przez pracowników zagranicznych – ocenia Karolina Schiffter z Kancelarii Raczkowski Paruch. Liczba pracowników delegowanych do pracy w krajach unijnych szybko

Prawo dla firm 1Comments

Kiedy pracodawca zwalnia z obowiązku świadczenia pracy

Wymóg przestrzegania okresu wypowiedzenia w sytuacjach, gdy umowa rozwiązywana jest przez jedną ze stron, ma na celu przede wszystkim zabezpieczenie pracownika przed nagłą utratą źródła zarobkowania. W razie, gdy to

Prawo dla firm 0 Comments

Ważą się losy zmian w Kodeksie pracy

Projekty nowych kodeksów indywidualnego i zbiorowego prawa pracy w obecnej formie spowodowały zamieszanie po stronie pracodawców i samych pracowników – ocenia Michał Szuszczyński, wykładowca Wyższej Szkoły Bankowej w Poznaniu. Plusem projektu jest m.in. propozycja

Prawo dla firm 0 Comments

Kolejne podejście do ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa

W Rządowym Centrum Legislacji pojawiła się kolejna wersja projektu nowelizacji ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, którą rząd próbuje uchwalić już od dwóch lat. Każda nowa propozycja tych przepisów budzi jednak szereg

6 komentarzy

  1. Maciek
    04 sierpnia, 01:14 Reply
    Takie czasy przyszły, że strach cokolwiek zakładać ze współmałżonkiem. Jednego dnia jest dobrze, a drugiego szykuje się rozwód. Wydaje mi się, że przepisy powinny być nieco zmienione. Aktualnie druga połówka ma zbyt wiele do powiedzenia, nawet jeśli zbytnio nie zarządza firmą. Czy to dobre? Nie sądzę.
    • JanW
      04 sierpnia, 23:26 Reply
      To prawda. Całkowicie się z tobą zgadzam i muszę tu przytoczyć statystykę, że wzrasta średnia ilość intercyz małżeńskich. Ludzie zaczynają myśleć.
      • Maciek
        11 sierpnia, 19:32 Reply
        Naprawdę tak jest? Jestem zdumiony, ale i zadowolony. Żyję z osobami, które maja bliski kontakt z sądami od strony urzędniczej. Chwilami śmiesznie jest słuchać, o jakie rzeczy ludzie walczą latami. A wystarczyło pomyśleć i spisać intercyzę.
  2. artek
    05 sierpnia, 14:27 Reply
    A co jeżeli małżeństwo ma podpisaną intercyzę? Co w takich sytuacjach należy zrobić? Czy wtedy też można decydować o sprawach firmy?
    • Marcel
      08 sierpnia, 00:33 Reply
      Wtedy należy się wgłębić w treść tej konkretnej intercyzy podpisanej przez małżonków. Nie można od tak odpowiedzieć na twoje pytanie.
  3. Tomek
    08 sierpnia, 12:09 Reply
    Super, że są zapisy regulujące takie sytuacje, ale powiem szczerze, że w mojej opinii nie powinno łączyć się spraw finansowych i rodzinnych. Jest to prosta droga do nieporozumień i kłótni. Gorzej jeżeli wspólna firma stanie się polem do zemsty i zagrywek ze strony drugiej osoby. Nie chcę nawet o tym myśleć. Można wspierać żonę/męża w tworzeniu przedsiębiorstwa, ale nie angażować się w nie aż do tego stopnia.

Zostaw odpowiedź