Odszkodowania związane z pracą

Pracodawcy są zobowiązani do stworzenia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy w swoim zakładzie. Mimo to, czasem dochodzi do lekkich lub poważnych wypadków w miejscu pracy, w wyniku których pracownik traci zdrowie, a nawet życie. Czasami pracodawca dopuszcza się nieprawidłowości wobec zatrudnionego np. w formie bezpodstawnego rozwiązania stosunku pracy, mobbingu lub dyskryminacji w miejscu pracy. W każdej z powyższych sytuacji pokrzywdzeni mogą dochodzić swoich praw i żądać wypłaty odszkodowania – przeanalizujmy pokrótce każdą z nich.

Wypadek w pracy – kto wypłaca odszkodowanie pracownikowi?

Gdy nastąpi wypadek w pracy, odszkodowanie jest należne pracownikowi z 3 źródeł:

• ZUSu – wypłacający odszkodowania za wypadek, w wysokości zależnej od stopnia utraty zdrowia oraz dodatkowych świadczeń – zależnych od stopnia w którym wypadek uniemożliwia nam powrót do pracy i wymaga od poszkodowanego rehabilitacji;
• Pracodawcy lub jego ubezpieczyciela, jeśli posiada on polisę OC, a wypadek lub jego okoliczności uprawniają poszkodowanego do wystąpienia o odszkodowanie za wypadek;
• Ubezpieczenia indywidualnego lub zbiorowego – jeżeli pracownik jest nim objęty

Z racji niewielkiej popularności prywatnych ubezpieczeń, w większości przypadków to właśnie ZUS wypłaca odszkodowanie za wypadek w pracy. Dochodzenie odszkodowania od pracodawcy lub ubezpieczyciela potrafi być bardzo skomplikowane. Odszkodowania tego typu często wiążą się z procesem sądowym i złożonymi procedurami dowodowymi. Poprawne przejście przez te etapy może okazać się trudne, zwłaszcza dla kogoś bez doświadczenia w prowadzeniu tego typu spraw, dlatego wielu poszkodowanych korzysta z usług adwokatów z doświadczeniem w sprawach o odszkodowania.

Zasady dochodzenia odszkodowania za wypadek w pracy

By poszkodowany mógł ubiegać się o odszkodowanie za wypadek w miejscu pracy, parę okoliczności musi wystąpić jednocześnie. Osoba pokrzywdzona (jeśli nie ponosi winy za nieszczęśliwy wypadek) musiała ulec wypadkowi przy pracy, lub w drodze do pracy, przy jednoczesnym zachowaniu zasad BHP, a wypadek musi wpływać na jej stan zdrowia i utrudniać lub uniemożliwiać dalsze wykonywanie pracy.

Odszkodowanie należy się osobom, jeśli:

• zgłosiły zdarzenie do pracodawcy;
• nie zawiniły przy nieszczęśliwym wypadku;
• zdarzenie wywołało uszczerbek na zdrowiu lub śmierć pracownika.

Odszkodowanie może zostać wypłacone pracownikom zatrudnionym na umowę o pracę lub umowę zlecenie, ale nie wykonawcom umowy o dzieło.

Wypadek w drodze do pracy – czy dostaniesz odszkodowanie?

Ustawodawca przewiduje, że niektóre sytuacje można potraktować jako wypadek w drodze do pracy. Należy przy tym pamiętać, jak zdefiniowano drogę do pracy i z pracy. Art. 57b. ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych precyzuje:

„Za wypadek w drodze do pracy lub z pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło w drodze do lub z miejsca wykonywania zatrudnienia, lub innej działalności stanowiącej tytuł ubezpieczenia rentowego, jeżeli droga ta była najkrótsza i nie została przerwana. Jednakże uważa się, że wypadek nastąpił w drodze do pracy lub z pracy, mimo że droga została przerwana jeżeli przerwa była życiowo uzasadniona i jej czas nie przekraczał granic potrzeby, a także wówczas, gdy droga, nie będąc drogą najkrótszą, była dla ubezpieczonego, ze względów komunikacyjnych, najdogodniejsza”.

Jeśli pracownik miał polisę zbiorową lub indywidualną, należy sprawdzić jej warunki i ubiegać się o ewentualną rekompensatę również na tej podstawie.

Odszkodowanie a zwolnienie z pracy

Są sytuacje, w których pracownik może ubiegać się o odszkodowanie za zwolnienie z pracy. Najczęściej dochodzi do kwestii spornej związanej z:

• Niesłusznym powodem zwolnienia;
• Nieprawidłowym procesem zwolnienia;
• Niedopilnowanymi formalnościami związanymi ze zwolnieniem.

Artykuł 45 § 1 Kodeksu pracy wskazuje, że pracownik może ubiegać się o ponowne przywrócenie na stanowisko, lub o odszkodowanie. Odszkodowanie przysługuje nawet wtedy, gdy umowa została zawarta na czas określony.

Odszkodowanie za niewydanie świadectwa pracy

Odszkodowanie za niewydanie świadectwa pracy jest związane z formalnym aspektem zakończenia zatrudnienia na umowie o pracę. Każdy pracodawca po ustaniu stosunku pracy jest zobowiązany do wydania w terminie do 7 dni świadectwa pracy. Jeśli tego nie zrobi, a z powodu braku świadectwa pracy dojdzie do odmowy zatrudnienia lub wydania zasiłku dla bezrobotnych, pracownik może ubiegać się o odszkodowanie i wydanie zaległego świadectwa.

Odszkodowanie za mobbing i nierówne traktowanie

Mobbing wobec pracownika i nierówne traktowanie zaliczają się do czynów objętych odszkodowaniem. Odszkodowanie za mobbing i nierówne traktowanie może zostać przyznane poszkodowanym po wygranym procesie przeciwko sprawcy. Co więcej, pracownikowi należą się dwa typy rekompensaty – odszkodowanie i zadośćuczynienie. Pierwsze z nich pokrywa koszty związane z doznaną krzywdą – takie jak np. konieczne do powrotu na rynek pracy leczenie psychiatryczne. Drugie natomiast jest kompensatą za związane z tą sytuacją szkody niematerialne – takie jak związane z sytuacją mobbingową pogorszenie stanu zdrowia psychicznego.

Nierówne traktowanie może obejmować także dyskryminację ze względu na:

• płeć;
• wiek;
• religię;
• narodowość;
• język;
• staż pracy.

Poza tym każdy pracodawca zobowiązany jest do równego traktowania również pod względem wypłacanego wynagrodzenia. Stosunki pracy często odbiegają od wyznaczonych przez ustawodawcę norm. Dochodzenie swoich praw w takich sytuacjach może być niezwykle skomplikowane – zbieranie odpowiednich dowodów i zeznań wobec byłego pracodawcy wiąże się często ze sporym stresem, na który nakłada się stres związany z utratą pracy i koniecznością znalezienia dalszego zatrudnienia. Dlatego większość pokrzywdzonych pracowników decyduje się na kontakt z prawnikami wyspecjalizowanymi w dochodzeniu odszkodowań. Po konsultacjach prawnych i wstępnym rozpoznaniu sprawy, wraz z opracowaniem odpowiedniego planu dalszego działania, możesz mieć pewność, że Twoje interesy zostaną zabezpieczone, a postępowanie potoczy się po Twojej myśli.